Σήμερα Πέμπτη , 6 Ιουνίου, εκτός συγκλονιστικού απροόπτου, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) πατάει το κουμπί για την πρώτη μείωση επιτοκίων μετά το «τρελό» ράλι των αλλεπάλληλων αυξήσεων (10 τον αριθμό) τα τελευταία 2 χρόνια, που εκτόξευσαν το επιτόκιο παρέμβασης από το 0,25% στο 4,75%.
Η αναμενόμενη αυτή εξέλιξη δημιουργεί προσδοκίες στους δανειολήπτες ότι σύντομα θα ξεκινήσει και η δική τους ανακούφιση με τα επιτόκια δανείων να μειώνονται. Να σημειωθεί ότι μέσα σε αυτή την εφιαλτική διετία (2022 έως 2024), τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων σε πολλές περιπτώσεις διπλασιάστηκαν, φέρνοντας όπως είναι φυσικό σε αδιέξοδο πολλά νοικοκυριά.
Ωστόσο, επειδή τον Μάρτιο του 2023 υπήρξε «πάγωμα» στα τότε επίπεδα των επιτοκίων, η ανάσα δεν αναμένεται να είναι άμεση, δηλαδή να δουν μειωμένες δόσεις δανείων μέσα στο καλοκαίρι. Ανάλογα με την ταχύτητα που θα έρθουν οι επόμενες μειώσεις, αυτό αναμένεται να συμβεί προς το τέλος του τρέχοντος έτους ή στο πρώτο τρίμηνο του 2025.
Όλα αυτά βέβαια υπό την αίρεση ότι η πορεία του πληθωρισμού και η ανάπτυξη της ευρωπαϊκής οικονομίας θα ακολουθήσουν τον προβλεπόμενο δρόμο και δεν θα υπάρξουν δυσάρεστες εκπλήξεις, ώστε να έχουμε πισωγυρίσματα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα στοιχεία που ανακοινώθηκαν για τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη την περασμένη Παρασκευή, 31 Μαΐου, μπορεί να μην ενθουσίασαν τους αναλυτές και τους αξιωματούχους της ΕΚΤ, αλλά τελικά δεν ήταν τέτοια που θα μπορούσαν να ανατρέψουν τον σχεδιασμό για την πρώτη μείωση επιτοκίων μετά από δύο χρόνια.
Το ζητούμενο από αύριο και πέρα δεν είναι άλλο από το πόσες μειώσεις θα ακολουθήσουν μέσα στο 2024. Οι εκτιμήσεις είναι συγκεχυμένες, με άλλους να κάνουν λόγο για δύο, άλλους να πιστεύουν ότι θα ακολουθήσουν τρεις, και άλλους τέσσερις. Το πιθανότερο σενάριο είναι να μην υπάρξει άλλη μείωση μέσα στο καλοκαίρι, δηλαδή τον Ιούλιο, αφού τον Αύγουστο δεν είναι προγραμματισμένη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ.
Τις οριστικές αποφάσεις για τις επόμενες κινήσεις θα τις καθορίσει η πορεία του πληθωρισμού τους τρεις καλοκαιρινούς μήνες.
Και ενώ αυτές οι εξελίξεις συμβαίνουν στην Ευρωζώνη, στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού κερδίζει έδαφος το σενάριο να μην γίνει καμία μείωση επιτοκίων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) μέσα στο 2024, κάτι που μέχρι πρόσφατα φαινόταν μάλλον απίθανο.
Η οικονομική πολιτική και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού φαίνεται να αντιμετωπίζει προκλήσεις, καθώς οι κεντρικοί τραπεζίτες επιδιώκουν να βρουν τη σωστή ισορροπία μεταξύ της καταπολέμησης του πληθωρισμού και της στήριξης της ανάπτυξης.
Για το μέλλον, το κύριο ζητούμενο θα είναι η προσαρμοστικότητα και η ευελιξία στην πολιτική των κεντρικών τραπεζών. Με την παγκόσμια οικονομία να βρίσκεται σε μια διαρκή κατάσταση αβεβαιότητας, η δυνατότητα ταχείας αντίδρασης στις εξελίξεις θα είναι κρίσιμη. Η παρακολούθηση των οικονομικών δεικτών και η προσαρμογή της νομισματικής πολιτικής ανάλογα με τις ανάγκες της οικονομίας θα είναι καθοριστικής σημασίας για τη διασφάλιση της σταθερότητας και της βιώσιμης ανάπτυξης.
Τι θα συμβεί στην Ελλάδα
Η πορεία των επιτοκίων στα στεγαστικά δάνεια αποτελεί έναν κρίσιμο παράγοντα για τα νοικοκυριά στην Ευρώπη και ειδικότερα στην Ελλάδα. Από τον Μάρτιο του 2023, τα επιτόκια έχουν παγώσει στα επίπεδα του Euribor εκείνης της περιόδου. Παρά το γεγονός ότι ακολούθησαν τέσσερις αυξήσεις επιτοκίων από τότε, η τρέχουσα κατάσταση του Euribor παρουσιάζει μείωση περίπου 20 μονάδων βάσης, με το ποσοστό να βρίσκεται κάτω από το 3,8%, ενώ είχε ξεπεράσει το 4%.
Για τους δανειολήπτες, αυτό μεταφράζεται σε μία μικρή ανάσα, η οποία αναμένεται να γίνει αισθητή προς το τέλος του 2024 ή τις αρχές του 2025. Φυσικά, αυτό εξαρτάται από τη γενικότερη στρατηγική των εμπορικών τραπεζών, οι οποίες θα μπορούσαν να αποφασίσουν να μειώσουν το δικό τους περιθώριο κέρδους προκειμένου να τονώσουν την αγορά των στεγαστικών δανείων, η οποία φαίνεται να έχει επιβραδυνθεί το τελευταίο διάστημα.
Συνοπτικά, η μελλοντική πορεία των επιτοκίων στα στεγαστικά δάνεια θα εξαρτηθεί από την πολιτική της ΕΚΤ και τις στρατηγικές αποφάσεις των εμπορικών τραπεζών.